TELEFONSKI IMENIK :: INSTITUCIJE :: NEVESINJE

 

Adresa: Cara Dušana 44
88280 NEVESINJE
Telefon: 059/601-551 (načelnik)
059/601-631 (predsjednik skupštine)
Telefax: 059/601-018
Email: opstinan@teol.net
   

Opština Nevesinje nalazi sa na jugoistoku RS, u demografskom rejonu Hercegovine, rasprostire se na površini od 1040 km2 i jedna je od najvećih opština po prostranstvu u RS.
Opština Nevesinje je brdsko-planinski rejon sa prosječnom nadmorskom visinom od 900m. Karakteriše je veliko kraško polje ukupne površine od 18.000 ha koje oivičavaju planinski masivi : Velež, Crvanj, Crna Gora i Bukvica.
Klima je kontinentalna sa dugim i hladnim zimama i kratkim, sušnim i toplim ljetima. Na području ove opštine danas živi 18.210 stanovnika, od čega je 9.937 domicilnog, a 8.273 izbjeglog i raseljenog stanovništva. Zaposleno je oko 3.000 lica, dok se na Birou za zapošljavanje nalazi 3.200 lica. Penzionera je 3.000, starih lica bez porodičnog staranja 555, starih osoba preko 60 god. 4.500, a korisnika tuđe njege 131.

Nevesinje se kao župa prvi put pominje u XII vijeku, a kao grad u XIV vijeku. Ime su mu, po jednom tumačenju, dali stari Rimljani, a znači sniježno polje - pustinja. Po drugom tumačenju Nevesinje je dobilo ime po ljekovitoj biljci koja se u staroslovenskom jeziku zvala "delesile " - devet sila, što ukazuje na ljekovitu moć biljke. Ova riječ, sa malim varijantama, čuje se i danas u više slovenskih jezika, pa i u našem kao - devesilj, u značenju biljke, a ponekad i kao devesinj, nevesilj i nevesinj, prema kom obliku je možda i došlo do naziva Nevesinje.
Nevesinje ima burnu i bogatu istoriju i poznato je kao istorijsko mjesto. Prvi pouzdani podaci o Nevesinju nalaze se u ljetopisu Pećke patrijaršije, u kom se kaže da je Sava Nemanjić u Nevesinju 1219. godine postavio prvog humskog episkopa.
U dubrovačkim izvorima Nevesinje se prvi put pominje 1281. godine. Župsko sjedište nevesinjske župe i glavni grad bio je Vjenčac-Vinčac; kasnije kneževo sjedište. Grad se nalazio iznad sadašnjeg gradskog naselja, lokalni naziv - Knežača, Knežak ili Grad. Vidljivi su i danas ostaci vojničkog utvrđenja i gradskih zidina. U XIV vijeku Nevesinjem je vladao vlastelinski rod Sankovića, koji je bio veoma aktivan i uticajan u bosanskoj državi. U rimsko doba kroz Nevesinje je išao put iz doline Neretve na Bigrad i Zaborane, za sarajevsko polje, što govori o značaju ovoga prostora i u tom vremenu. 1465. godine Nevesinje su osvojili Turci iz pravca Sarajeva i uspostavili svoj logor u nevesinjskom polju. Njihovim dolaskom grad Vinčac počinje da stagnira, a danas su na tom mjestu vidljivi bedemi i zidine vojničke kule, koje podsjećaju na nekadašnji značaj ovog grada u kom su stolovali župani i kneževi, kao i na njegovu burnu istoriju. Narod Nevesinja kroz istoriju, a posebno u turskom periodu, suprotstavljao se svakom zulumu, samovolji i feudalnom kuluku borbom za samoodržanje, oslobođenje, očuvanje nacionalnog i duhovnog identiteta, etičkih i kulturnih vrijednosti. To je i odredilo sudbinu ovog ustaničkog naroda u političkoj mreži evropskih dvorova i interesa istoka i zapada.
Najznačajniji događaj XIX i XX vijeka u istoriji ovog grada je, nesumnjivo, "Nevesinjska puška" ispaljena 23. juna 1875. godine u Bišini, na Ćetnoj poljani, iz ruku nevesinjskog hajduka i harambaše Pera Tunguza i njegove čete, a što je bio povod narodnom ustanku 06.07.1875. godine u Krekovima i sukobu sa regularnom turskom vojskom. Ovaj ustanak imao je, kao što znamo, evropski značaj i uvrstio Nevesinje u udžbenike opšte istorije svih zemalja svijeta, zbog otvaranja istočnog pitanja, odnosno daljeg opstanka Turske na prostorima Balkana. Međutim, umjesto očekivane slobode, voljom velikih sila jedno ropstvo zamijenjeno je drugim - umjesto Turske ove prostore okupirala je Austro-Ugarska. Slobodarski duh ovog naroda iskazan je i u ustanku 1882. godine, kroz dobrovoljački pokret u balkanskim ratovima, u proboju solunskog fronta i žrtvom Bogdana Žerajića za ideje "Mlade Bosne". U borbi protiv fašizma Nevesinje se dokazalo organizovanjem demonstracija 27.3.1941. godine i podizanjem junskog ustanka poznatog u istoriji kao "Treća Nevesinjska puška". I u stvaranju RS Nevesinje je dalo nemjerljiv doprinos.

U ovoj opštini pod visokim ekonomskim šumama četinara i lišćara nalazi se 6.658 ha i najvećim dijelom se koriste za potrebe drvoprerađivačke industrije. Pod poljoprivrednim zemljištem obradivog tipa nalazi se 10.820 ha. Planinski pašnjak Morine obuhvata površinu od 2040 ha i idealan je za uzgoj sitne stoke. Individualni poljoprivredni proizvođači (farmeri) uzgajaju 7.500 goveda, 30.000 ovaca, 4.000 svinja u tovnoj sezoni. Od ruda utvrđena su nalazišta boksita i uglja čija ekonomska valorizacija nije utvrđivana i izuzetno kvalitetnog kamena. Nevesinje pruža velike mogućnosti u proizvodnji žitarica, voća, povrća i mesa i konkuriše na širem području kao sredina za proizvodnju zdrave hrane. Nevesinje je i prije rata bila ekonomski nerazvijena opština, a u ovom ratu je pretrpila ogromne gubitke u ljudstvu i materijalnim dobrima. Za stvaranje RS i očuvanje srpskih teritorija živote je dalo 600 naših boraca, a preko 3.000 ih je ranjeno. Nevesinje je otvoren grad za nesmetan protok roba i ljudi. U oblasti školstva u Nevesinju djeluje jedna centralna osnovna škola i dvanaest područnih škola koje pohađa 1.650 đaka, a u kojima je 115 uposlenih. Od 1963. god. opština ima srednju školu (Gimnaziju), a danas SŠC sa 65 uposlenih i 750 đaka (u Gimnaziji, Mašinskoj školi, Medicinskoj i Školi stručnih zanimanja).

U oblasti sporta na području opštine egzistira nekoliko sportskih klubova: FK "Velež", osnovan 1932. godine atletski klub, Klub borilačkih sportova, Šahovski klub, Odbojkaški klub i Škola rukometa. Sportskom dvoranom gazduje opština i u istoj se odvijaju sportska takmičenja i rekreacije, a često, u nedostatku doma kulture i kulturna dešavanja.
U oblasti informisanja djeluje i JP za informisanje sa 8 uposlenih radnika u lokalnom radiu.
Nivoom zdravstvene zaštite koju stanovništvu pruža Dom zdravlja i Opšta bolnica, možemo biti zadovoljni. Usluge ovih ustanova koriste i stanovnici Gacka, Berkovića i Srpskog Mostara, dakle ukupno 40.000 stanovništva.
Dovršenjem nove bolnice, čiju izgradnju i opremanje finansira naš veliki donator, gospodin Mihajlo Labalo, poboljšaće se nivo zdravstvene zaštite.
Vodosnabdijevanje i čistoću grada održavaju JODP "Vodovod i kanalizacija" i "Komus", distribuciju i naplatu električne energije vrši Javno državno preduzeće "Elektrodistribucija" - "Elektro Nevesinje". Radne jedinice PTT i "Telekoma" održavaju poštanski i telefonski saobraćaj na području opštine.
Po Zakonu o udruženjima i fondacijama u Nevesinju djeluju slijedeća udruženja: Udružanje ratara i farmera, Udruženje multiple skleroze (za regiju Hercegovine), Udruženje pčelara, Udruženje penzionera, Lovačko društvo "Srndać" i Sportsko-ribolovno društvo "Zalomka".
Od nevladinih organizacija u Nevesinju djeluju: Humanitarna organizacija "Koraci nade", čije je sjedište u Mostaru, DOM sa sjedištem u Nevesinju, a u nedostatku dječijeg vrtića Društvo-igraonica "Naša deca".

Iako u poratnom periodu turizam u Nevesinju stagnira, bogata i vanredno lijepa lovišta i ribolovna područja, ekološka sredina, tretman Nevesinja kao "vazdušne banje" i "Nevesinjska olimpijada" sa 120-godišnjom tradicijom i hotel "Vazdušna banja" sa 80 ležajeva dobra su osnova za sportski turizam i turizam uopšte.
Sa razvojem kulture ne možemo biti zadovoljni, tim prije što još uvijek, i pored ogromnih zalaganja nismo uspjeli obezbijediti sredstva za izgradnju doma kulture. Sva kulturna dešavanja odvijaju se u organizaciji SKPD "Prosvjeta" u prostoru Doma vojske i Sportskoj dvorani. "Nevesinjska olimpijada" i "Šantić u Nevesinju na putu Bogočovjeka" su tradicionalne manifestacije, pored kojih organizujemo i promocije aktuelnih književnih izdanja, izložbe slika i sl. Nevesinje ima gradsku biblioteku sa preko 20.000 naslova.

 

 


© Copyright 2003. Sva prava zadržana.
TELEKOM - TELEFONSKI IMENIK
Email: tti@telefonski-imenik.com